KOMBUCHA grzybek herbaciany – 100 pytań dotyczących produkcji kombuchy i hodowli grzybka herbacianego.

204

To kolejny wpis uzupełniający – mamy nadzieję, że okaże się ważny i przydatny dla Nowych Miłośników Kombuchy 🙂 Są to zebrane, najczęściej zadawane pytania, które otrzymujemy mailowo, smsowo, telefonicznie, na grupie facebookowej czy też w prywatnych pytaniach od Państwa na grupie. Wszystkie te odpowiedzi można znaleźć w materiałach, które wysyłamy po zakupie grzybka czy też w artykułach na stronie. Zdajemy sobie jednak sprawę, że materiałów jest dość sporo, dlatego powstał WPIS Z MAŁYM KOMPENDIUM aby było szybko, przejrzyście i łatwo odnaleźć dane zagadnienie.

Pytania, które otrzymujemy są na prawdę różne i wiemy, że Osoby, którym wysyłamy grzybki mają od kilkunastu do 90-liku lat – co nam bardzo cieszy! Poznaliśmy wiele cudownych historii i wspomnień Osób, które pamiętają jak 20, 30 a nawet 40 lat temu słoje z kombuchami stały na każdym oknie w domu (nie wiemy tylko dlaczego akurat na oknie). Bardzo się cieszymy z wszystkich wiadomości, w których piszą Państwo, że „kombucha wyszła pyszna, że wszystko jest prawidłowo” i dziękujemy za te miłe słowa. Tym Osobom, które miały pytania – mamy nadzieję, że pomogliśmy i rozwialiśmy wątpliwości.

Bardzo się cieszymy, że Państwo chętnie dzwonią i dopytują i przypominamy – nie ma dziwnych pytań, nigdy nie oceniamy, staramy się tylko dzielić wiedzą i doświadczeniem.

Będzie to wpis, do którego będziemy dopisywać kolejne pytania – jeśli takowe się pojawią. Pytania i odpowiedzi podzieliliśmy na kilka działów.

PYTANIA I ODPOWIEDZI, KTÓRE MOGĄ SIĘ POJAWIĆ PODCZAS HODOWLI KOMBUCHY I GRZYBKA HERBACIANEGO

WYGLĄD GRZYBKA HERBACIANEGO

Po czym poznać wiek grzybka herbacianego?
Nowe grzybki herbaciane są jaśniejsze – białawe, biało-beżowe czyli dość jasne.
Starsze grzybki stają się ciemniejsze, brązowe. Są też grubsze, ale nie jest to reguła. Najłatwiej poznać po kolorze.

Które grzybki herbaciane są lepsze do produkcji kombuchy – starsze czy młodsze?
Młode grzybki herbaciane zawsze fermentują lepiej.

Ile razy można wykorzystać grzybka herbacianego do produkcji czyli ile cykli można nastawić z 1 grzybka?
Od kilku do kilkunastu cykli, jeśli grzybek staje się brzydki i ciemny – wyrzucamy go / kompostujemy.

Nowy grzybek powstał rozwarstwiony, dlaczego?
Może tak się zdarzyć jeśli podczas cyklu ruszaliśmy, przestawialiśmy słój. Czasami taka sytuacja może zaistnieć jeśli cykle są zbyt długie.

Czy grzybek herbaciany zawsze jest okrągły?
Nie, grzybek zawsze powstaje takiego kształtu w jakim naczyniu powstaje. Jeśli produkcję będziemy robili w kwadratowym słoju – nowy grzybek powstanie kwadratowy.

Grzybek ma dziurę i jest nieładny, czy można go użyć do produkcji?
Tak, wygląd nie wpływa na proces produkcji.

Czy wszystkie grzybki rosną ładne i równe.
Nie, niektóre mogą urosnąć nieregularne, poszarpane, z dziurkami. Można je użyć do produkcji mimo iż nie są idealne w wyglądzie. My w sklepie wysyłamy tylko te idealne, ale u nas też czasami rosną te mniej idealne wizualnie.

Mam dużego grzyba herbacianego i małe naczynie, czy można przeciąć grzybka herbacianego?
Można, ale po co? Lepiej go zwinąć i wrzucić do słoja.
Przeciąć można, ale nie jest to łatwe, można próbować przerwać (to też nie jest łatwe jeśli grzybek jest gruby i dorodny).

Czy z poszarpanego grzybka herbacianego, grzybka z dziurą może powstać dobra kombucha?
Tak.

PRODUKCJA / CYKL

Od czego zależy długość cyklu?
Długość cyklu zależy od:
– wielkości i jakości grzybka herbacianego
– jakości starteru (dobre są mocne startery)
– użytego naparu (szybciej na czarnych herbatach, dłużej na zielonych i białych, na ziołach – różnie)
– temperatury otoczenia (im ciplej tym szybciej zachodzi fermentacja)
– wielkości naczynia (mniejsze słoje – o wiele szybciej, niż słoje 4-5 litrowe)

Jak rozróżnić górę i dół grzybka herbacianego?
Góra jest jaśniejsza, bardziej śliska. Jest to ciężkie do rozróżnienia przy młodych grzybkach herbacianych.

Co się stanie jak włożymy grzybka herbacianego odwrotnie niż powinniśmy?
Nic, ale stosuje się zasadę, że grzybka umieszcza się jaśniejszą stroną do góry. Jeśli złożymy odwrotnie lub grzybek sam się przekręci – możemy tak zostawić.

Kiedy powstaje grzybek herbaciany?
Przy każdym cyklu powstaje 1 nowy grzybek.

Po jakim czasie zacznie powstawać nowy grzybek?
Zależnie od cyklu i użytej herbaty – już nawet 3-go dnia cyklu może zacząć być widoczny nowy grzybek – na górze zacznie pojawiać się cienka błonka lub bąbelki, z których będzie wytwarzał się grzybek.

Gdzie powstaje nowy grzybek, tzw. córka?
Nowy grzybek zawsze powstaje na górze – to jest niezmienne. Matka natomiast może mieć różne umiejscowienie: na dnie słoika, na górze lub może pywac w słoiku.

Grzybek herbaciany (matka) upada na dno, czy to poprawnie?
Grzybek herbaciany nie chce opaść na dno, czy to poprawnie?

Grzybek pływa w słoiku, czy to poprawnie?
Każda opcja jest poprawna – grzybek herbaciany może:
– unosić się na powierzchni
– opaść na dno
– pływać / zawisnąć po środku słoja lub naczynia

Co zrobić gdy grzybek herbaciany matka skleił się z córką czyli nowopowstałym grzybkiem herbacianym?
Można próbować delikatnie je rozłączyć, ale jeśli grzybki stawiają opór to lepiej pozostawić je nierozłączone ponieważ możemy je rozedrzeć.

W naczyniu z kombuchą pojawiły się fusy, farfocle, brudy czy to jest pleśń?
Najprawdopodobniej, w 99% przypadkach nie jest to pleśń jeśli produkcja została poprawnie przeprowadzona czyli był dany starter. Takie „farfocle” to oznaka pracy drożdży i bakterii. W naczyniu może być ich mniej lub więcej lub mogą w ogóle nie występować. Nie ma to znaczenia na cykl kombuchy, po zlaniu pynu nalezy go przefiltrować.

W słoju powstała piana czy to normalne?
Tak, jest to normalne zjawisko, nie pojawia się zawsze, ale może się zdarzyć. Nie wpływa na proces produkcji.

Raz kombucha jest dobra po 7-8 dniach z czasami po 11-13 dniach, dlaczego?
Proces fermentacji zależy od wielu składników (temperatura, napar, naczynie, starter, grzybek) ale proces może zachodzić bardzo indywidualnie. Mimo iż zrobimy 2 takie same nastawienia w 2 naczyniach – może (ale nie musi) się okazać, że 1 kombucha będzie już idealna do picia a 2-ga nie.

Po co i czy potrzeba myć grzybka herbacianego po każdym cyklu?
Podczas cyklu czasami pojawiają się „farfocle”, osady wytwarzane przez drożdże i bakterie. Polecamy przed produkcją opłukać grzybka z tych farfocli pod bieżącą, chłodną wodą.

Na dnie słoika zbiera się biały osad, co to jest?
Są to pozostałości po fermentacji, podobny osad możemy zauważyć w słoikach po kiszonych ogórkach. W słoikach po ogórkach jest go o wiele więcej, ale pamiętajmy, że ogórki zostawimy na kilka miesiecy.

Czy produkcja kombuchy musi być w miejscu zupełnie ciemnym?
Nie, ale powinno to być miejsce nienasłonecznione raczej zacienione.

HERBATA I PARZENIE HERBATY

Jaką herbatę możemy wykorzystać do produkcji kombuchy?
Do produkcji kombuchy możemy użyć herbat: zielonych, czarnych, białych, żółtych – wszystkie zarówno naturalne jak i smakowe oraz: yerba mate, rooibos, wszelkie zioła i mieszanki herbat i ziół.

Czy do produkcji kombuchy można używać herbat smakowych.
Tak.

Czy do produkcji kombuchy można użyć zioła?
Tak.

Jak parzyć herbatę do produkcji kombuchy?
Herbatę parzymy tak jak herbatę do picia czyli
– temperatura wody musi być dobrana do wybranego suszu:
zielone herbaty w temp. 60-70’C
białe herbaty 80-85’C
czarne herbaty 95’C
– susz (fusy) oddzielamy od naparu po zaparzeniu

Czy oddzielamy fusy (susz) od herbaty podczas produkcji kombuchy?
Tak.

Czy herbata do produkcji kombuchy musi być mocna?
Zalecana herbata to normalna herbata, można użyć mocnej herbaty, nie zaleca się jedynie bardzo słabej. Należy jednak pamiętać, że nastawiając produkcję 4-5-litrową, suszu zużywamy jak na 20 herbat (5 litrów x 4-5 filiżanek).

Ile herbaty użyć na 1 litrowy cykl kombuchy?
Wszystko zależy od użytej herbaty i preferencji ale na 1 litr powinniśmy zużyć ok. 4-5 saszetek herbaty lub ok. 10 gramów suszu (około, może to być również 15 gramów).

Co znaczy mocna herbata do produkcji kombuchy?
Mocna herbata to znaczy napar do którego wykorzystaliśmy dużą ilość suszu a nie parzyliśmy ją dłużej niż zaleca się parzyć herbatę.

Czy testowaliśmy wszystkie herbaty z naszego sklepu do przygotowania kombuchy?
Tak.

Na jakich herbatach my pracujemy?
Pracujemy na herbatach dostępnych w naszym sklepie, przede wszystkim zielonych.

CUKIER / SŁÓD

Jaki cukier dodać do herbaty?
Możemy wykorzystać cukier: biały, trzcinowy, kokosowy, brzozowy.

Czy warto wykorzystywać inny cukier niż biały?
Jest to pożywka dla drożdży i bakterii, nie dla nas. Można wykorzystywać inny cukier niż biały, ale nie jest to konieczne.

Czy rodzaj słodu zmienia smak kombuchy?
Tak, minimalnie zmienia.

Czy można użyć miód do produkcji kombuchy?
Miód jest bakteriobójczy (każdy miód ma oczywiście inną skalę bakteriobójczości – zależną od rodzaju, kraju, regionu) ale jako, że grzyb herbaciany (scoby) to symbioza drożdży i bakterii NIE powinno się stosować miodu do produkcji kombuchy.

Ile cukru użyć do produkcji kombuchy?
My stosujemy i zalecamy proporcje: grzybek herbaciany + 100-120 gramów cukru + 800-1000ml wody + herbata + starter (ok. 10%). Nie są to apteczne proporcje i można je modyfikować wg swoich preferencji i obserwacji.

Czy można dać mniej cukru niż 100 gramów na 1 litr płynu?
Tak.

Po co dajemy cukier?
Jest to pożywka dla mikroorganizmów.

SŁOIK I ŚCIERECZKA

Po co zakrywać słoik?
Słoik zakrywamy, aby zabezpieczyć naszą produkcję przed muszkami, okruszkami.

Czym zakryć słoik?
Słoik zakrywamy gazą ale tylko gęstą gazą lub najlepiej przewiewną, bawełnianą ściereczką.

Co się stanie jeśli nie zakryjemy słoika?
Do słoika mogą wlecieć muszki i złożyć jaja (zainfekować produkcję, która będzie do wylania)

Co zrobić z zainfekowaną produkcją?
Płyn koniecznie należy wylać. Grzybka herbacianego, jeśli jest ładny i regularny czyli taki, którego możemy bardzo dokładnie wymyć – myjemy pod bieżącą, chłodną wodą. Do kolejnej produkcji, jeśli nie mamy starteru, używamy ocet jabłkowy. Nie jest to najlepsze rozwiązanie ale jest to rozwiązanie aby zakwasić środowisko.

Jakie naczynie wybrać do produkcji?
Najlepiej szklane, najłatwiej wykorzystać słoik – jest przezroczysty i widzimy co dzieje się w środku, możemy go wyparzyć, jest tani i dostępny w każdym domu.

Jaki słoik jest najlepszy?
Dobre są słoiki o dużej średnicy ponieważ jest dobre napowietrzenie, ale również w tych wąskich i wysokich można prowadzić hodowle. Dobre są słoiki, które nie zwężają się ku górze. Jeśli się zwężają – polecamy wlewać płyn poniżej przewężenia. Podczas cyklu, szczególnie długiego, naturalnym zjawiskiem jest odparowywanie płynu. Jeśli jest to długi cykl i nowopowstający grzybek znajduje się w przewężeniu – może się okazać, że po odparowaniu kilku % – utknie w przewężeniu bez dostępu do płynu.

Czy myjemy słoik po każdym cyklu?
Tak, myjemy w gorącej wodzie lub wyparzamy.

STARTER

Co to jest starter?
Starterem nazywamy płyn z poprzedniej produkcji czyli jest to gotowa kombucha z poprzedniego cyklu.

Po co dajemy starter do produkcji?
Starter dajemy w celu:
– zakwaszenia środowiska – zabezpiecza to naszą produkcję przed pleśnieniem
– przyśpiesza fermentację ponieważ jest to napój probiotyczny czyli zawiera w sobie mikroorganizmy

Ile startera dajemy do produkcji kombuchy?
Zalecamy ok. 10%, ale można dać od 5 do 20%. Jeśli starter jest delikatny – lepiej dać więcej, jeśli bardzo mocny, octowy – wystarczy 5%.

Co się stanie jeśli zapomnimy dąć startera do produkcji?
W słoju / naczyniu może (ale nie musi) pojawić się pleśń.

Co zrobić jeśli mamy grzybka herbacianego a nie mamy startera?
Zamiast startera możemy wykorzystać ocet jabłkowy – najlepiej domowej produkcji, jeśli takiego nie posiadamy – dobry, „sklepowy”.

Czy starter z zielonej herbaty można stosować do nastawienia produkcji na zielonej herbacie lub odwrotnie?
Tak.

Chcę zacząć produkcję kombuchy na kawie, jaki starter użyć?
Do produkcji kombuchy na kawie używamy taki starter jaki mamy – czyli najprawdopodobniej przygotowany na herbacie. Nie robimy tylko odwrotnie czyli starteru z kawy nie stosujemy do herbacianego cyklu.

PICIE KOMBUCHY

Jak zacząć pić kombuchę?
Jeśli nasz organizm nie zna kombuchy to zaleca się wprowadzać ją do diety powoli i stopniowo tzn. zacząć pić od łyżeczki / łyżki lub łyka, stopniowo większajać ilość do 150-250 ml. dziennie.

Ile pić kombuchy dziennie?
Rekomendowana ilośc to 150-250 ml dziennie.

Czy można pić więcej kombuchy niż 150-250 ml dziennie?
Każdy organizm jest inny, niektórzy są przyzwyczajeni do większych ilości.

Kiedy pić kombuchę?
Rano: na czczo.
W ciągu dnia – po posiłkach
lub 2 godziny przed posiłkiem.

Kombucha wyszła zbyt mocna, zbyt octowa czy można ją wypić?
Kombuchę można rozcieńczyć: wodą, sokiem, nową herbatą, nawet: tonikiem, piwem.
Bardzo dobrze smakuje z kostkami lodu.

Hoduję grzybka herbacianego, grzybka tybetańskiego i algi japońskie – czy można stosować wszystko na raz?
Tak, wszystko z umiarem i „z głową”. Najlepiej te 3 probiotyczne napoje rozłożyć w ciągu dnia: np. kombuchę rano, kefir z grzybka tybetańskiego po obiedzie (rekomendowana ilośc ok. szklaneczki), a kefir wodny z alg japońskich (można wypijać do 1 litra dziennie) między posiłkami.

PRZECHOWYWANIE KOMBUCHY (napoju), filtrowanie

Jaki smak powinna mieć kombucha?
Kombucha może mieć różny smak – może być delikatna lub mocniejsza (bardziej octowa),
na pewno kwaskowy, czasem lekko słodki lub bardziej wytrwany – wszystko zależy od długości cyklu i naszych preferencji. Może przy pierwsztch nastawieniach będzie trudno uzyskać ten idealny (dla każdej Osoby inny) smak i „moc”, ale po kilku cyklach, kiedy zdobywa się umiejętności i widzi zależność naparu od długości cyklu – można przygotować ten idelany napój – czyli dla Jednych bardziej delikatny i jeszcze lekko słodki, dla drugich – bardziej kwaśny, wytrawny.

Jak zmienić smak kombuchy?
Smak kombuchy może zależeć od 3 rzeczy
1. PARZENIA HERNATY / NAPARU
– użytego naparu (rodzaju herbaty, ziół)
– użytych dodatków smakowych do zaparzenia (dodatek ziół, herbaty smakowe)
2. DODATKÓW wykorzystanych do gotowego napoju:
– możemy dodać sok, tonik, syrop
– listki melisy, mięty
3. SMAK MOŻEMY ZDEFINIOWAĆ PODCZAS DOPWÓJNEJ FERMANTACJI, czyli po zlaniu gotowej kombuchy, dodajemy np. owoce, soki z owoców i odstawiamy do drugiej fermentacji. Zależnie od dodatków – kombucha może zmienić smak.

PRZECHOWYWANIE KOMBUCHY (napoju), filtrowanie

Jak przechowywać gotową kombuchę własnej produkcji?
Kombuchę przechowujemy najlepiej w szklanych naczyniu, w lodówce – w najchłodniejszym miejscu (aby zminimalizować proces fermentacji do minimum). Oczywiście procesy w lodówce będą nadal zachodziły ale będą bardzo spowolnione.

Ile można przechowywać kombuchę w lodówce?
Ile czasu kombucha nadaje się do picia?

Najlepsza / najsmaczniejsza kombucha jest świeża ale wszystko zależy oczywiście od preferencji smakowych. Świeży napój jest delikatny, ten który stoi dłużej – staje się bardziej wytrawny, octowy.
Kombucha nie ma terminu przydatności czyli nigdy się nie zepsuje. Stanie się tylko po dłuższym czasie octem, który możemy wykorzystać w kuchni. Najlepiej jest robić kombuchę na bieżąco, a nadwyżkę wstawiać do lodówki w najchłodniejsze miejsce.

Podczas trzymania kombuchy w lodówce powstał grzybek, czy to normalne?
Tak, przy dobrym jakościowo płynie, podczas przechowywania w lodówce może powstać nowy grzybek.
Taki grzybek można wykorzystać do nastawienia cyklu.

Czy kombuchę zawsze filtrujemy po zlaniu?
Nie jest to konieczne, ale jeśli tylko pojawia się osad, farfocle (to naturalne zjawsko) – należy płyn przefiltrować.

Kombucha przechowywana w lodówce stała się mętna, pojawił się osad, dlaczego?
Kombucha wytwarzana w domu to napój niepasteryzowany (najlepszy!), po przefiltrowaniu i wstawieniu do lodówki proces fermentacji nie został zakończony a zminimalizowany poprzez niską temperaturę. Procesy mogą powoli zachodzić i wówczas może pojawić się osad lub tzw. „farfocle”. Wystarczy przefiltrować przed wypiciem.

PRZERWA W NASTAWIANIU CYKLI / NADWYŻKA GRZYBKÓW

Jak zrobić przerwę w nastawianiu kombuchy?
Grzybka / grzybki zalewamy gotowym płynem, zakrywamy ściereczką i odstawiamy w temperaturze pokojowej w miejsce nienasłonecznione.

Mam kilka grzybków, co z nimi zrobić?
Pamiętajmy, że grzybki się starzeją więc nigdy nie pozbywamy się całej nadwyżki. Po pierwszym cyklu będziemy mieli 2 grzybki czyli możemy:
– nastawić 2 słoje (np. z 2 różnymi herbatami)
– możemy 2 grzybki wrzucić do 1 słoja.
Nadwyżką możemy się podzielić z przyjaciółmi.
Grzybki można wykorzystać do domowych maseczek, dodać do kompostownika (jeśli posiadamy), w przypadku lekkich poparzeń – robić z nich okłady.

NIEZBĘDNE I PRZYDATNE DO HODOWLI KOMBUCHY (niektóre posiadamy w sklepie)

PIERSZY CYKL / zakup grzybka

Jaki grzybek kupić: mały, średni duży?
Wybór należy do Państwa. Polecamy średnice 8-10 cm – czyli standardowa średnica do słoika ok. 1-litrowego. Akurat na start.

Na jakiej herbacie zacząć produkcję kombuchy?
Polecamy zieloną, ewentualnie zieloną z domieszką czarnej.
Pierwsze cykle najlepiej zacząć na herbatach naturalnych (niesmakowych), a dopiero później zacząć bawić się smakiem.

Czy warto spróbować własnej hodowli?
Tak.

Dlaczego warto spróbować własnej hodowli?
Możemy przygotować kombuchę taką jaką lubimy, mamy dostęp do świeżego, zdrowego i probiotycznego napoju.

ZAKUP GRZYBKA U NAS W SKLEPIE:

Co wchodzi w skład zakupu grzybka?
Grzybek herbaciany
Starter potrzebny do produkcji (200ml przy grzybkach 6-7 i 8-10 cm, 300-500ml przy większych grzybkach)
Ulotka w wersji papierowej
Dostęp do ebooków
Pomoc telefoniczna mailowa w razie pytań

Kupując grzybka 6-7 (mały) lub 8-10 cm (standardowy) jaki cykl można nastawić?
Wysyłamy grzybka z 200ml starteru i można nastawić cykl zarówno w słoju 1-litorym jak również w większym do 4 litrów. Ilość startera to ok. 10% (ale można wykorzystać od 5 do 15%)

Jak jest zapakowany grzybek do podróży?
Przede wszystkim bezpiecznie – tak, aby płyn się nie wylał, w wytrzymałych, specjalnych woreczkach do kontaktu z żywnością, Wszystko owinięte jest folią bąbelkową, probiotyki wysyłamy do Państwa w kartonikach.

Kupiłem grzybka w czwartek po południu – kiedy będzie wysłany?
Probiotyki (zarówno grzybki herbaciane jak i grzybek tybetański, kryształki alg japońskich czy tez aktywny zakwas żytni) wysyłamy od poniedziałku do czwartku, aby paczka na pewno dotarła do Państwa przed weekendem.

Kupiłem grzybka herbacianego i nie chcę jeszcze nastawiać cyklu – co zrobić?
Po otrzymaniu przesyłki, jeśli nie chcemy nastawiać od razu cyklu, przekładamy całą zawartość – czyli grzybka herbacianego i płyn (tzw. starter) do słoika, zabezpieczamy ściereczką górę i odstawiamy w ciemne, nienasłonecznione miejsce w temperaturze pokojowej

JESLI NIE ZNALEŹLI PAŃSTWO ODPOWIEDZI NA SWOJE PYTANIE – PROSIMY DO NAS NAPISAĆ: SKLEP@KAMELEONKULINARNY.PL – postaramy się jak najszybciej odpowiedzieć, dopisać dany temat na blogu.

Tak dla przypomnienia – aby coś wyjaśnić i pomóc „na odległość” najlepiej jest : załączyć zdjęcie + napisać podstawowe wiadomości o nastawieniu: dzień cyklu, użyty napar (rodzaj herbaty) oraz czy był dany starter (ewentualnie jaki).

Dodaj komentarz

Close
error: